Šta možete videti u sazvežđu Orion

Sazvežđe Orion je po mnogima, a ja se slažem sa većinom, najlepše sazvežđe ne samo na zimskom nebu, već i kada ga uporedimo sa svim ostalim sazvežđima severnog neba. Posmatranje Oriona je prava poslastica kako onih koji bi da uživaju samo u astronomskom posmatranju, tako i ljubitelja astrofotografije. Sjajne zvezde u ovom sazvežđu su ono što ga čini posebnim i lako primetnim na nebu, kao i veliki deo neba koji ono zauzima.

Sazvežđe Orion – foto: Stellarium

Glavne zvezde ovog sazvežđa su:

  • Betelgez
  • Rigel
  • Bellatrix
  • Saiph

Tu su je i nezaobilazan Orionov pojas:

  • Alnilam
  • Alnitak
  • Mintaka

Iz zvezde Bellatrix se pruža Orionova zamišljena leva ruka koja drži podignut štit, dok se iz zvezde Betelgez podiže njegova desna ruka. Ispod Orionovog pojasa, koji čine tri gore navedene zvezde, nalazi se Orionov mač koji se u dobrim posmatračkim uslovima sastoji od 3 svetle tačke u nizu. Upravo na tom mestu, odnosno ispod Orionovog pojasa se nalazi jedan od napopularnijuh objekata za posmatranje – maglina M42, zajedno sa M43. M42 i M43 se spajaju u jednu maglinu, koja je istovremeno i najsvetlija difuzna maglina. Zbog bogatog sadržaja gasa i prašine ova maglina je veliko porodilište zvezda. Vidljiva je golim okom kao jedna od zvezda u Orionovom pojasu. Čak i običan dvogled doprinosi velikom uživanju tokom posmatranja, dok se amaterskim teleskopima mogu videti, plavo-zelena i bela boja.  Udaljena je od nas oko 1600 svetlosnih godina. Na slici je M42 nosi ime Great Nebula in Orion.

Biser Oriona je zvezda Rigel, najsjajnija u ovom sazvežđu. Iako je udaljena preko 770 svetlosnih godina šesta je najsjajnija zvezda na nebu. Za njenu plavo-belu boju zaslužna je površinska temperatura od 11 000 K (Sunce oko 5 500 K). Rigel je sistem koji čine tri zvezde: Rigel A je glavna komponenta, plavi superdžin, dok su Rigel B i Rigel C zvezde veće od Sunca.

Magline M42 i M43 – foto: Stellarium

Sledeći zanimljiv objekat je tamna maglina Konjska glava. Ime je dobila po delu koji ima jasan oblik Konjske glave. Taj deo, odnosno oblak prašine, se nalazi ispred magline IC 434. Sama Konjska glava je veoma teško uočljiva u amaterskim teleskopima. Verovatno bi uspeh imali sa teleskopima od 10″ i više. Malo iznad IC434 nalazi se maglina Plamen koja ima službenu oznaku NGC 2024. Udaljenost Konjske glave je oko 1500 s.g, a Plamen oko 900 s.g.

Najlakše je ove magline naći na nebu tako što ćemo prvo naći zvezdu Alnitak u Orionovom pojasu, što je veoma lako. Na slici se vidi maglina Konjska glava ispod zvezde Alnitak, dok se Plamen vidi levo.

Konjska glava i Plamen – foto: Stellarium

S obzirom na popularnost ovih maglina i pažnju koju im poklanjaju astrofotografi zapostavljena je maglina koja u Mesijeovom katalogu ima oznaku M78, dok je službeno – NGC 2068 DG 80. Sa slike se vidi gde se ona nalazi u odnosu na maglinu Plamen i Konjska glava.

Maglina M78 – foto: Stellarium

Najpoznatija zvezda ovog sazvežđa je Betelgez. Svojom narandžasto-crvenom bojom dominira Orionom, a najpoznatija je po tome što se “uskoro” očekuje njen kraj kao supernova. Kada se kaže “uskoro” misli se na vremenski interval od sada pa do milion godina. Moguće je da se tako nešto već desilo, a mi samo čekamo da svetlost eksplozije stigne do nas. Kroz manje teleskope se vidi odlično, baš zbog svoje veličine i boje.

Betelgez – foto: Stellarium

Ovo su bili ukratko najzanimljiviji objekti koji se mogu posmatrati manjim instrumentima u sazvežđu Orion.

8 thoughts on “Šta možete videti u sazvežđu Orion

  1. Pingback: Stižu Geminidi – najpouzdanija meteorska kiša | Astronomsko društvo "BOR"

  2. Pingback: Poslednja ovogodišnja meteorska kiša – Geminidi « Astronomsko društvo "BOR"

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s