Proleće 2021 iz astronomskog ugla

Još jedna zima je iza nas, ali ne i zimske temperature. Ipak, nadamo se skorijim prolećnim danima. Ove godine proleće počinje 20. marta u 10:37 i trajaće do 21. juna u 05:32. 

Tog dana je ravnodevnica, odnosno dan i noć traju jednako ili bolje rečeno približno jednako, jer je dan jedva nešto malo duži od noći. To se dešava zbog delovanja atmosfere i prelamanja Sunčeve svetlosti kada kroz nju prolazi. Dešava se to da mi ujutru vidimo Sunce pre nego što se ono ustvari pojavilo iznad horizonta, a uveče kada Sunce ode ispod zapadnog horizonta mi ga još nekoliko minuta vidimo kao da je iznad horizonta.

Ravnodnevnica ili ekvinocij se javlja dva puta godišnje i označava početak proleća ili početak jeseni – prolećni i jesenji ekvinocij. Sunce tada izlazi tačno na istoku, a zalazi tačno na zapadu.Takođe postoje letnji i zimski solsticaj, odnosno početak leta i zime kada je Sunce najviše na nebu i dan najduži, odnosno kada je Sunce najniže na nebu i kada je dan najkraći.

vernal-equinox
Prolećni ekvinocij

Proleće na severnoj zemljinoj polulopti počinje u trenutku kada Sunce na svojoj putanji “preseče” nebeski ekvator (ekvator na Zemlji projektovan na nebesku sferu). Istovremeno na južnoj polulopti počinje jesen i taj trenutak je za njih jesenji ekvinocij.

U trenutku ekvinocija Sunčevi zraci padaju pod pravim uglom u odnosu na Zemljin ekvator i na taj način Sunčeva svetlost ravnomerno obasjava čitavu planetu (slika iznad).

Mesec će u trenutku početka proleća biti iznad horizonta star 6,3 dana u sazvežđu Bik, dok će se Sunce nalaziti u sazvežđu Ribe.

ekliptikaU tačkama preseka nebeskog ekvatora i ekliptike se nalaze dve tačke koje nazivamo gama i omega tačke. Gama tačka se nalazi u sazvežđu Ribe i kada Sunce tokom kretanja po ekliptici na uzlaznoj putanji svojim centrom preseče nebeski ekvator počinje proleće na severnoj polulopi,  dok istovremeno na južnoj počinje jesen. Kada Sunce na silaznoj putanji po ekliptici ponovo preseče nebeski ekvator, ovoga puta u sazvežđu Devica, na severnoj polulopti počinje jesen, a istovremeno na južnoj počinje proleće.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s